ΥΓΕΙΑ-ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Οι τραυματικ?? εμπειρ?ε? ?θρ?φουν? τα αυτο?νοσα

ΛΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Το καλοκα?ρι του ’17, ο Δημ?τρη? Δ?ριζα?, στα 38 του τ?τε, ?πεσε στο κρεβ?τι με υψηλ? πυρετ?. Ε?χε να αρρωστ?σει τ?σο βαρι? π?νω απ? 15 χρ?νια, «μα π?σο ?τυχο? να “γριπιαστ?” στι? διακοπ?? μου», σκεφτ?ταν. Ε?χε μεγ?λη αν?γκη απ? ξεκο?ραση. Η χρονι? στη δουλει? ?ταν τρομερ? πιεστικ?, συνεχ?? στα «κ?κκινα», π?νω του ε?χε π?σει το β?ρο? εν?? πολ? σημαντικο? πρ?τζεκτ. Ο πυρετ?? υποχ?ρησε, αλλ? τ?τε ?ρχισε ο π?νο?. Π?νο? στα π?λματα, π?νο? στα γ?νατα, στη μ?ση, στου? καρπο??. Τα μ?τια του ?ταν κ?κκινα, ?τσουζαν και δ?κρυζαν. «Να σε δει ρευματολ?γο? ?μεσα», του ε?πε ο γιατρ?? του. Ο πρ?το? ειδικ?? που ε?δε, δι?γνωσε ψωριασικ? αρθρ?τιδα – ?να αυτο?νοσο ν?σημα το οπο?ο προσβ?λλει τι? αρθρ?σει? και συν?θω? εμφαν?ζεται σε ανθρ?που? με ψωρ?αση.

Ο Δημ?τρη? στην εφηβε?α ε?χε εμφαν?σει δερματικ? ψωρ?αση, αλλ? με τα χρ?νια ε?χαν αραι?σει οι εξ?ρσει? τη?. Η αγωγ? τον βο?θησε αμ?σω? να συν?λθει, αλλ? σε λ?γου? μ?νε? ο οργανισμ?? του ξαναστρ?φηκε εναντ?ον του. «Μια μ?ρα σηκ?θηκα απ? το κρεβ?τι και ?νιωσα ?ντονη ναυτ?α και ε?χα χ?σει την α?σθηση του αριστερο? χεριο?». Ο πρ?το? ?λεγχο? δεν ?δειξε κ?τι, ?μω? η εμφ?νιση α?ματο? στα ο?ρα φα?νεται ?τι υποψ?ασε του? γιατρο??, που συν?στησαν πιο εξειδικευμ?νε? εξετ?σει?. Εντ?λει, ο Δημ?τρη? διαγν?στηκε με αγγει?τιδα, ?να αυτο?νοσο ν?σημα που προσβ?λλει τα ?ργανα. Του ε?χε «χτυπ?σει» τα νεφρ?.

Μ?σα στην ατυχ?α του, ο Δημ?τρη? στ?θηκε και κ?που τυχερ??: ?κανε εισαγωγ? στο Λα?κ? ?που βρ?θηκε υπ? την επ?βλεψη τη? ομ?δα? του Αθανασ?ου Τζιο?φα. Ο καθηγητ?? Παθολογ?α? - Ανοσολογ?α? ΕΚΠΑ και διευθυντ?? τη? Κλινικ?? Παθολογικ?? Φυσιολογ?α? του Λα?κο? –μαθητ?? του καθηγητ? Μουτσ?πουλου, του πρ?του που δ?δαξε στην Ελλ?δα τα αυτο?νοσα νοσ?ματα– θεωρε?ται πρωτοπ?ρο? στην Ελλ?δα στην ?ρευνα και την αντιμετ?πιση των σπ?νιων αυτο?νοσων νοσημ?των, με τι? δημοσιε?σει? τη? ομ?δα? του να χαρ?σσουν guidelines σε διεθν?? επ?πεδο. Ο Δημ?τρη? Δ?ριζα? δεν τα γν?ριζε ?λα αυτ? β?βαια. «Αυτ? που εμ?να με ενδι?φερε –γιατ? ε?χα ?δη δει δ?κα ρευματολ?γου? μ?χρι τ?τε– ?ταν ?τι με ?κουσε», λ?ει. «Αυτ? που ?χω καταλ?βει ε?ναι ?τι στα αυτο?νοσα η ψυχολογ?α πα?ζει πολ? μεγ?λο ρ?λο. Ε?ναι σημαντικ? να σου ταιρι?ζει ο γιατρ?? σου».

Πρ?γματι, η ψυχολογ?α φα?νεται ?τι πα?ζει κρ?σιμο ρ?λο τ?σο στην εκδ?λωση ?σο και στην εξ?λιξη των αυτο?νοσων νοσημ?των. «Η στενοχ?ρια ε?ναι συμπαρ?γοντα?», μ?? ε?πε ο κ. Τζιο?φα?, ?ταν τον συναντ?σαμε στο γραφε?ο του, κ?που βαθι? στον δα?δαλο τη? Ιατρικ?? Σχολ?? στο Γουδ?. «Οι ασθενε?? με αυτο?νοσο ν?σημα αναφ?ρουν σε πολ? υψηλ? ποσοστ? σοβαρ? ψυχοτραυματικ? γεγον?? του? προηγο?μενου? μ?νε?», λ?ει. «Αλλ? για να καθησυχ?σουμε του? αναγν?στε?, θα πρ?πει να το διαχωρ?σουμε απ? το απλ? καθημεριν? ?γχο?. Αναφερ?μαστε σε βαθι? στενοχ?ρια, την οπο?α μπορε? να προκαλο?ν γεγον?τα ?πω? ο θ?νατο? αγαπημ?νου προσ?που, μια οικονομικ? καταστροφ?, ?να? χωρισμ??».


«Κ?ποιο? που του εμφαν?ζεται αυτο?νοσο θα πρ?πει να ξ?ρει ?τι το παντρε?εται», λ?ει ο κ. Τζιο?φα?.

Α? π?ρουμε τα πρ?γματα απ? την αρχ?. «Αυτο?νοσο ε?ναι το ν?σημα στο οπο?ο το αμυντικ? μα? σ?στημα, το σ?στημα που μα? προφυλ?σσει απ? τα ξ?να μικρ?βια και του? ιο??, περν?ει για ξ?να τα δικ? μα? στοιχε?α και του? κ?νει βλ?βη», εξηγε? ο ειδικ??. Το γιατ? ε?ναι ακ?μα ?γνωστο, ωστ?σο συμπαρ?γοντα? εκτ?? απ? την ψυχολογικ? καταπ?νηση, θεωρε?ται και το γενετικ? υπ?στρωμα. Τα αυτο?νοσα νοσ?ματα προσβ?λλουν περ? το 5%-7% του πληθυσμο? και χωρ?ζονται σε δ?ο κατηγορ?ε?: αυτ? που προσβ?λλουν ?να ?ργανο (?πω? π.χ. ε?ναι ο διαβ?τη? των παιδι?ν ? η θυρεοειδ?τιδα Hashimoto, που προσβ?λλουν αντ?στοιχα το π?γκρεα? και τον θυρεοειδ?) και τα συστηματικ? αυτο?νοσα, ?πω? ο συστηματικ?? ερυθηματ?δη? λ?κο?, η ρευματοειδ?? αρθρ?τιδα, η συστηματικ? σκληροδερμ?α, η πολυμυοσ?τιδα, οι αγγει?τιδε?, που ε?ναι πιο σπ?νια (?λα μαζ? προσβ?λλουν το 1,5%-2% του πληθυσμο?) και επιτ?θενται σε πολλ? ?ργανα. «Τα αυτο?νοσα ?χουν τρ?α χαρακτηριστικ?. Ε?ναι χρ?νια. Κ?ποιο? που του εμφαν?ζεται αυτο?νοσο θα πρ?πει να ξ?ρει ?τι το παντρε?εται. Το δε?τερο ε?ναι ?τι ?χουν εξ?ρσει? και υφ?σει? και το τρ?το ?τι μπορε? να ?χουν επικαλυπτ?μενε? εικ?νε?. Μπορε? δηλαδ? να ?χουμε λ?γο μυοσ?τιδα, λ?γο αρθρ?τιδα», σημει?νει ο Αθαν?σιο? Τζιο?φα?.

Τι δε?χνουν τα στοιχε?α

Σημει?νουν τελικ? ?ξαρση τα αυτο?νοσα; Γιατ? τα ακο?με ?λο και συχν?τερα; «Οχι», απαντ? ο ?διο?. «Δεν υπ?ρχουν στοιχε?α που να δε?χνουν ?τι ?ταν εγ? ?παιρνα το πτυχ?ο μου πριν απ? 35 χρ?νια το ποσοστ? του? ?ταν μικρ?τερο απ? ?,τι ε?ναι σ?μερα. Αυτ? που υπ?ρχει ε?ναι μεγαλ?τερη γν?ση. Τα νοσ?ματα αυτ? διαγιγν?σκονται πιο ε?κολα. Ξ?ραμε για παρ?δειγμα το Hashimoto αλλ? δεν ξ?ραμε ?τι ε?ναι αυτο?νοσο. Ξ?ραμε τη σκλ?ρυνση κατ? πλ?κα? αλλ? δεν ξ?ραμε οι περισσ?τεροι ?τι ε?ναι αυτο?νοσο του κεντρικο? νευρικο? συστ?ματο?». Αυτ? που ?χει αλλ?ξει τα τελευτα?α χρ?νια, εξηγε?, ε?ναι ?τι η παγκ?σμια ιατρικ? κοιν?τητα ?χει αντιληφθε? καλ?τερα του? παθογενετικο?? μηχανισμο?? που δημιουργο?ν το αυτο?νοσο ν?σημα. «Γνωρ?ζοντα? τα μ?ρια-κλειδι?, ποιο μ?ριο ευθ?νεται για την τ?δε φλεγμον?, προχωρο?με σε στοχευμ?νε? θεραπε?ε?, με μονοκλωνικ? αντισ?ματα, που αναστ?λλουν τη φλεγμον?, με αποτ?λεσμα οι ασθενε?? να πηγα?νουν καλ?τερα».

Κλειδ? ε?ναι η ?γκαιρη δι?γνωση, ωστ?σο «βλ?πουμε ασθενε?? οι οπο?οι ?ρχονται με μια σακο?λα εξετ?σει?, ?χοντα? γυρ?σει δ?κα γιατρο??». «Ε?ναι κρ?σιμη η συμπεριφορ? του πρ?του παθολ?γου που θα δει?. Να μη σε κρατ?σει εκε? και σου αρχ?σει την κορτιζ?νη. Αν αντιληφθε? την ?λλειψη τη? εμπειρ?α? του και σε στε?λει στον ειδικ?, τ?τε ο χρ?νο? δι?γνωση?, το λεγ?μενο “ταξ?δι του ασθενο??”, συντομε?ει αισθητ?». Σ?μφωνα με τον κ. Τζιο?φα, ε?ναι απαρα?τητο να υπ?ρξει εξειδ?κευση στα νοσ?ματα αυτ?. «Δεν αρκε? να ε?ναι κ?ποιο? καλ?? ρευματολ?γο?, πρ?πει να ε?ναι και πολ? καλ?? παθολ?γο?, να γνωρ?ζει και τα ?λλα συστ?ματα του οργανισμο?, για να καταφ?ρει να το εκτιμ?σει. Φυσικ? πρ?πει να ?χει καλ?? γν?σει? μοντ?ρνα? θεραπε?α?, στοχευμ?νη? θεραπε?α?, εν? ε?ναι εξ?χω? σημαντικ? να ?χει καλ? επικοινων?α με τον ασθεν?». Απ? την εμπειρ?α του, αναφ?ρει και ?να ακ?μα χαρακτηριστικ? του καλο? (για τα αυτο?νοσα) γιατρο?: να κ?νει ενεργ? ?ρευνα. «Οι γιατρο? που κ?νουν ?ρευνα ε?ναι καλ?τεροι δ?σκαλοι, καλ?τεροι κλινικο?, καλ?τεροι θεραπευτ??. Κ?νοντα? ενεργ? ?ρευνα γ?νεσαι πιο ασθενοκεντρικ??. Ο ασθεν?? νι?θει ?τι ο γιατρ?? του ασχολε?ται με το ν?σημ? του. Ξ?ρει ?τι τον σκ?φτεται. Ο καλ?? γιατρ?? ε?ναι αυτ?? που αγαπ?ει τον ασθεν? και αγαπ?? τον ασθεν? ?ταν διαβ?ζει? για την αρρ?στια του».

Υπ?ρχει η ?ρευνα, υπ?ρχει και η εμπειρ?α: «Οι ασθενε?? ε?ναι ευα?σθητοι ?νθρωποι. Και να σα? πω και κ?τι; Κατ? τη γν?μη μου ε?ναι και ευφυε??. Aπ? την πρ?τη στιγμ? πρ?πει να του? πει? ?λη την αλ?θεια, να κ?τσουν να διαβ?σουν. Ο διαβασμ?νο? ασθεν?? κ?νει τον γιατρ? καλ?τερο». Ο Δημ?τρη? σ?μερα ε?ναι μια χαρ?.

Το πρ?το Κ?ντρο Εμπειρογνωμοσ?νη?

Πριν απ? λ?γε? ημ?ρε?, το εθνικ? αμυντικ? μα? σ?στημα απ?ναντι στα αυτο?νοσα νοσ?ματα ενισχ?θηκε αισθητ?. Κατ?πιν κοπι?δου? εργασ?α?, ιδρ?θηκε στην Κλινικ? Παθολογικ?? Φυσιολογ?α? τη? Ιατρικ?? Σχολ?? του ΕΚΠΑ το πρ?το Κ?ντρο Εμπειρογνωμοσ?νη? Αυτο?νοσων και Αντιφλεγμονωδ?ν Νοσημ?των στη χ?ρα. Το Κ?ντρο, που στεγ?ζεται στο ΓΝΑ «Λα?κ?», στελεχ?νεται απ? εξειδικευμ?νο ιατρικ?, επιστημονικ? και νοσηλευτικ? προσωπικ? και υποστηρ?ζεται απ? διεπιστημονικ? ομ?δα και παρακολουθε? ασθενε?? με αυτο?νοσα και αυτοφλεγμον?δη πολυσυστηματικ? νοσ?ματα. «Μια επιστημονικ? “φωλ?α” ?που οι ασθενε?? θα νοσηλε?ονται και θα παρακολουθο?νται κατ? πρ?τυπο τρ?πο», λ?ει ο καθηγητ?? Παθολογ?α? - Ανοσολογ?α? Αθ. Τζιο?φα?. «Ε?ναι ?να ασθενοκεντρικ? πλα?σιο, που προ?ποθ?τει ?τι ο ασθεν?? θα ?χει 24ωρη πρ?σβαση στου? γιατρο?? του, θα ενημερ?νεται πλ?ρω? για το ν?σημ? του, θα ?χει τη δυνατ?τητα να εκφρ?ζει την ?ποψ? του, τ?σο για τα καλ?? ?σο και για τα κακ?? κε?μενα». 

?ντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ