ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οριοθ?τηση Τουρκ?α? - Λιβ?η?; M?α στρατηγικ? κ?νηση

ΑΓΓΕΛΟΣ Μ. ΣΥΡΙΓΟΣ*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ενα ε?ναι το κ?ριο εμπ?διο που αντιμετωπ?ζει η Τουρκ?α στην Ανατολικ? Μεσ?γειο: η διεθν?? νομιμ?τητα με την οπο?α ?χει περιβ?λει κ?θε κ?νησ? τη? στο θ?μα των υδρογονανθρ?κων η Κυπριακ? Δημοκρατ?α. Το 2004 υπ?γραψε με την Α?γυπτο συμφων?α οριοθετ?σεω? των μεταξ? του? ΑΟΖ. Συν?χισε με δ?ο συμφων?ε? θαλασσ?ων οριοθετ?σεων με Λ?βανο (2007) και Ισρα?λ (2010). Ακολο?σθω?, με τρει? διεθνε?? γ?ρου? αδειοδοτ?σεων κ?λεσε διεθνε?? πετρελα?κ?? εταιρε?ε? να αποκτ?σουν δικαι?ματα ?ρευνα? και εκμεταλλε?σεω? σε περιοχ?? διεθν?? οριοθετημ?νε?.

Η Αγκυρα ?τρεχε ασθμα?νοντα? να ανατρ?ψει το πλα?σιο νομιμ?τητα? που δημιουργο?σε η Κ?προ?. Αρχικ??, χαρακτ?ρισε τι? οριοθετ?σει? παρ?νομε? και κατ? συν?πεια ?κυρε?. Οι καταγγελ?ε? τη? ?φησαν αδι?φορε? τι? ξ?νε? πετρελα?κ?? εταιρε?ε? που συμμετε?χαν κανονικ? στου? διεθνε?? διαγωνισμο?? τη? Κ?πρου. Ακολο?θω?, προσπ?θησε να πε?σει Α?γυπτο, Ισρα?λ και Λ?βανο να καταγγε?λουν τι? συμφων?ε? με την Κ?προ και να υπογρ?ψουν ν?ε? συμφων?ε? με την Αγκυρα. Ω? δ?λεαρ χρησιμοπο?ησε τι? πολ? μεγαλ?τερε? θαλ?σσιε? εκτ?σει? που θα κ?ρδιζαν οι συγκεκριμ?νε? χ?ρε? ε?ν αγνοο?σαν τα κυπριακ? δικαι?ματα επ? τη? ΑΟΖ (βλ. Συρ?γο?, «Τουρκικο? τυχοδιωκτισμο? επ? χ?ρτου» «Καθημεριν?», 18 Νοεμβρ?ου 2018). Ο?τε η συγκεκριμ?νη προσπ?θεια απ?δωσε καρπο??. Χωρ?? αποτ?λεσμα απεδε?χθησαν και οι διασυνδ?σει? που δι?θετε η Αγκυρα στο κ?νημα των Αδελφ?ν Μουσουλμ?νων που το 2012-13 ?ρθε στην εξουσ?α στην Α?γυπτο. Επ? ματα?ω ζ?τησε ο Ερντογ?ν απ? τον πρ?ην πρ?εδρο Μ?ρσι να καταγγε?λει τη συμφων?α Αιγ?πτου - Κ?πρου.

Μπροστ? στο τε?χο? νομιμ?τητα? που ?ψωνε η Κυπριακ? Δημοκρατ?α, η Τουρκ?α αντ?ταξε μ?νον μ?α «συμφων?α»θαλασσ?α? οριοθετ?σεω?. Τον Σεπτ?μβριο του 2011 υπ?γραψε με τον εαυτ? τη?, δηλαδ? με το ψευδοκρ?το? (δηλαδ? τι? κατεχ?μενε? απ? την ?δια περιοχ?? τη? Κ?πρου) μ?α ανυπ?στατη «συμφων?α» Το ψευδοκρ?το? δεν ε?ναι υποκε?μενο του διεθνο?? δικα?ου και δεν ?χει διεθν? δικαιοπρακτικ? ικαν?τητα να συν?πτει διεθνε?? συνθ?κε?. Επιπλ?ον, η «οριοθ?τηση»δεν δημιουργο?σε πρ?βλημα στου? κυπριακο?? σχεδιασμο??. Αφορο?σε τι? θαλ?σσιε? περιοχ?? αν?μεσα στην Τουρκ?α και στι? β?ρειε? ακτ?? του νησιο?. Η Κ?προ?, ?μω?, δεν περι?λαβε στα τεμ?χια που προκ?ρυξε με διεθνε?? διαγωνισμο??, θαλ?σσιε? περιοχ?? που γειτνι?ζουν με τα Κατεχ?μενα.

Η προσπ?θεια ανατροπ?? των συμφωνι?ν τη? Κ?πρου με τα γειτονικ? τη? κρ?τη, συνιστ? τυχοδιωκτικ? επιλογ?, που δυναμιτ?ζει τη σταθερ?τητα ?λη? τη? Ανατολικ?? Μεσογε?ου. Η Τουρκ?α εμφαν?ζεται ω? ο διεθν?? ταραξ?α?. Αυτ? την κατ?σταση επιθυμε? να ανατρ?ψει με την υπογραφ? συμφων?α? θαλ?σσια? οριοθετ?σεω? με τη Λιβ?η. Ε?ν τελικ?? υπογραφε?, η συμφων?α θα λαμβ?νει υπ’ ?ψιν τη? μ?νον τι? ηπειρωτικ?? ακτ?? Τουρκ?α? - Λιβ?η?. Τα δι?σπαρτα στην περιοχ? ελληνικ? νησι?, περιλαμβανομ?νη? και τη? Κρ?τη?, θα αγνοηθο?ν παντελ??. Θα αφεθε? σε αυτ? μ?νον αιγιαλ?τιδα ζ?νη ε?ρου? 6 ν. μιλ?ων.

Πρ?κειται για κατ?φωρη παραβ?αση του διεθνο?? δικα?ου τη? θ?λασσα?. Η Τουρκ?α δεν γειτνι?ζει γεωγραφικ? με την υπ? οριοθ?τηση περιοχ? και δεν ?χει δικαι?ματα. Αντιστο?χω?, τα ελληνικ? νησι? στην περιοχ? ε?ναι πολλ? και αξι?λογα. Ε?ναι σαν να υπογρ?ψει συμφων?α οριοθετ?σεω? η Γαλλ?α με τη Λιβ?η αγνο?ντα? την Ιταλ?α με το αιτιολογικ? ?τι η Σαρδην?α και η Σικελ?α που βρ?σκονται ενδιαμ?σω? ε?ναι νησι? και συνεπ?? δεν ?χουν υφαλοκρηπ?δα ? ΑΟΖ…Το κακ? ε?ναι ?τι, ε?ν και παρ?νομη, αφ’ η? στιγμ?? υπογραφε?, μ?α τ?τοια συμφων?α μπορε? να ανατραπε? μ?νον με υπαναχ?ρηση τη? Λιβ?η? ? με προσφυγ? σε διεθν?? δικαιοδοτικ? ?ργανο. Η Τουρκ?α αποκλε?εται να δεχθε? τη δε?τερη εκδοχ?.

Γιατ? ?μω? η Λιβ?η να υπογρ?ψει μ?α τ?τοια συμφων?α με την Τουρκ?α; Η χ?ρα ?χει δ?ο διαφορετικ?? κυβερν?σει? που βρ?σκονται σε εμφ?λιο. Η «κυβ?ρνηση εθνικ?? εν?τητα?»?χει ?δρα τη? την Τρ?πολη, και αναγνωρ?ζεται απ? τον ΟΗΕ. Ο επικεφαλ?? τη? Φαγι?ζ Αλ-Σ?ρατζ δ?χεται στρατιωτικ? και πολιτικ? βο?θεια απ? την Τουρκ?α στη διαμ?χη του με τον στρατ?ρχη Χαλ?φα Χαφτ?ρ που ηγε?ται τη? ?λλη? κυβερν?σεω? με ?δρα την ανατολικ? Λιβ?η. Την 6η Ιουλ?ου, παραμον? των ελληνικ?ν εκλογ?ν, ο Αλ-Σ?ρατζ επισκ?φθηκε τον Ερντογ?ν στην Τουρκ?α. Ε?ν ο Αλ-Σ?ρατζ δεχθε? να υπογρ?ψει τη συμφων?α με την Τουρκ?α, εκτ?? απ? την καθ’ ?λα πρακτικ? τουρκικ? στ?ριξη στον εμφ?λιο, θεωρητικ?? θα αυξ?σει την περιοχ? δικαιοδοσ?α? τη? στην Ανατολικ? Μεσ?γειο απ? 17.000 ?ω? 36.000 τ. χλμ. Πρ?κειται για θαλ?σσιε? περιοχ?? που β?σει τη? μ?ση? γραμμ?? αν?κουν στην Ελλ?δα. Ε?ν αγνοηθε? η παρουσ?α τη? Κρ?τη?, θα αυξηθο?ν αντιστο?χω? τα «κ?ρδη»τη? Λιβ?η?.

Για την Τουρκ?α η υπογραφ? μια? τ?τοια? συμφων?α? αποτελε? κ?νηση στρατηγικ?? σημασ?α?. Τη? προσφ?ρει το δικα?ωμα να ανατρ?ψει του? ελληνικο?? σχεδιασμο?? για υδρογον?νθρακε? σε ?λη την Ανατολικ? Μεσ?γειο. Εκτ?? απ? την Κρ?τη, η Ρ?δο?, η Κ?σο?, η Κ?ρπαθο? και το Καστελλ?ριζο θα εμφαν?ζονται χωρ?? υφαλοκρηπ?δα β?σει διεθνο?? συμφων?α?. Ενα μεγ?λο τμ?μα των δ?ο τεμαχ?ων νοτιοδυτικ? τη? Κρ?τη?, που παραμον?? των εκλογ?ν κατακυρ?θηκαν στην κοινοπραξ?α των Ελληνικ?ν Πετρελα?ων με Total και ExxonMobil, θα διεκδικε?ται απ? τη Λιβ?η. Το πιο σημαντικ? ε?ναι ?τι η Τουρκ?α θα αποκτ?σει επιφανειακ? νομιμοπο?ηση να παρεμβα?νει στην περιοχ?. Ε?ναι αυτ? που τ?σο τη? ?χει λε?ψει ?λα αυτ? τα χρ?νια.

* Ο κ. Αγγελο? Συρ?γο? ε?ναι αναπληρωτ?? καθηγητ?? Διεθνο?? Δικα?ου και Εξωτερικ?? Πολιτικ??, βουλευτ?? τη? Ν.Δ. στην Α? Αθην?ν.

?ντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ